Zaštita životne sredine

Zaštita životne sredine skup je aktivnosti i mjera za spriječavanje opasnosti za životnu sredinu,nastanka šteta i/ili zagađivanje životne sredine,smanjivanja i/ili otklanjanja ekoloških šteta nanesenih životnoj sredini,te povrata kvaliteta živote sredine u stanje prije nastanka ekološke štete
S obzirom na ogromno šumsko bogastvo i bogastvo drugih ekosistema Borja moramo se zapitati koliko se radi i koliko je urađeno na ekološkoj zaštiti ekosistema.
Ako se uzme u obzir da je samo prije 100 godina šumski ekosistem Borja bila prašuma,da li se šuma samo i dalje samo eksplatiše?
Ekološka zaštita ekosistema Borja iziskuje mnogo materijala,počev od daleke prošlosti do danas.Pošto je na području opštine veoma malo rađeno po pitanju ekološke zaštite,materijel koji sam koristila je ŠPO-a ŠG „Borja“ Teslić.
ŠG Borja Teslić je radi certifikacicije FSC standarda dosta radila na ekološkoj zaštiti,te u februaru 2009 godine certifikat je odobren.

Pokazatelji ugroženosti šuma i šumskih zemljišta BiH dolaze iz prošlosti i sadašnjosti. Zbog konfiguracija,velikih nagiba i sastava tla,te dugogodišnje (već više od jednog vijeka) intezivne eksploatacije(često i neplanske sječe) njenih šuma, Bosna i Hercegovina je jedno od najerozijvinijh područja u Evropi i najugroženije erozivno područje na Balkanu.Ekološka pustinja hercegovačkog krša je na površini od oko 722.000ha.Ovdje su šume potpuno devastirane,nestaju.Erozija ovog ogoljelog,kamenitog i strmog područja je jako izražena.Ugrožen je biodiverzitet rijetkih vrsta zemaljskih biljaka.Minirana područja od oko 540.000ha.Ovdje je uslijed ratnih dejstava oštećen šumski fond.Posljednje grlo divljači nestaje od mina.Blokirano je preko milion m godišnjeg etata(obima sječa).

Gradacija insekata npr. 1998/99 godine je zahvatila oko 260.000ha četinarskih šuma u Bosni i Hercegovini.Došlo je do masovnog sušenja većih kompleksa šuma.Propala je drvna sirovina.Ova štetočina se širi i izvan područja Bosne i Hercegovine, čime je ugrožen šumski sistem četinarskih šuma Evrope u cjelini.Lišćarske šume sjevernog dijela Bosne i Hercegovine napada gubar,koji je također širi prema susjednim državama.U ugroženim (suhim) šumama česti su šumski požari i druge nepovoljne pojave.

 

U šumama i na šumskim zemljištima Bosne i Hercegovine ima preko hiljadu aktivnih erozivnih područja sa kojih se godišnje odnese preko 20 miliona m šumskog zemljišta.Nestaje prizemna flora i fauna, koja se na ogoljelom prostoru teško obnavlja.Zatrpane su šumske saobraćajnice.

Pretjerana i nelegalna sječa šuma uz šumske komunikacije ugrožava šumski fond;Mijenja se biodiverzitet flore i faune.
Sve češće nastaju erozije i poplave.Presušuju izvori pitke vode.Osjeća se promjena mikroklime.

Organizaciono-kadrovska struktura i loši ekonomski efekti šumarstva Bosne i Hercegovine ugrožavaju mogućnosti unapređenja i proširenja šumskog fonda ovog područja.Nema dugoročnog razvoja šumarstva.Organizaciona struktura sistema ne daje očekivane efekte.U toku rata Bosnu i Hercegovinu je napustilo preko 30%(320) diplomiranih inžinjera šumarstva.

 

“Crvena lista“ flore i faune se proširuje rijetkim i prorijeđenim vrstama biljaka i životinja.Na zapuštenom, oštećenom i devastiranom šumskom zemljištu rastu korovi.Autohtona flora i fauna nema uslova za rast, nestaje.Ljekovito, aromatično i jestivo bilje,šumski plodovi i gljive se ne koriste.

Osim šumskih i vodenih ekosistema,Borja je bogata raznim vrstama biljih i životinjskih ekosistema koji takođe podliježu ekološkoj zaštiti,zbog njihove rijetkosti i ugroženosti.

Planina Borja sa svim svojim bogastvima i ljepotama zaslužuje što više pažnje i ekološke zaštite.Od vremena Austrougarske vladavine i tadašlje pruge koja je služila za eksplataciju ona nam stalno i nesebično daje sva svoja bogastva besplatno.Čovjek se pomalo osvješćuje i shvata da je krajnje vrije da se takvoj prirodi nešto i vrati.Imamo primjer ŠG „Borja“ Teslić i ekoloških društava koje djeluje na području opštine u cilju ekološte zaštite ekosistema Borja.
Međutim,sama opština nema urađen LEAP,tako da je njegova izrada i primjena sto hitnija.
U stalnom nastijanju da ostvari materijalna dobra i visoke finansijske zarade,čovjek iscrpljuje prirodna bogatstva dovodeći u pitanje svoj opstanak i opstanak života uopšte.Uništavanjem jednog utiče nepovoljno na stanje drugih ekosistema.Poslednjih godina putem“održivog razvoja“ nastoji se se u što većoj mjeri zaštititi šumski ekosistem..Koncept održivog razvoja pridobio je svjetsku pažnju kao rezultat „Konferencije Ujedinjenih Naroda o Okolišu i Razvoju“ održane u Rio de Ženeiru održane u Rio de Ženeriu održane u Rio de Ženeiru 1992. godine.Najveći uspjeh ove konferencije je usvajanje Agende 21,tj. Seta principa za postizanje održivosti ,koju su usvojile 172 zemlje.

Bogastvom šuma i pripadajućom zemljon treba upravljati na način da se pošttuju sociološke,ekonomske,ekološke,kulturne i duhovne potrebe sadašnjih i budućih generacija.Povećana društvena svijest o degradaciji i uništavalju šuma i šumskih ekosistema dovela je do toga da se potrošači drvnih sortimenata žele osigurati da kupovinom drveta i drugih proizvoda šuma neće neće doprinijeti tom uništavanju,već pomoći očuvanju šumskog bogastva i šumskih ekosistema za buduće generacije.Odgovarajući na ove zahtjeve,pojavile su se međunarodne organizacije koje su izgradile standarde koje je potrebno zadovoljiti kako bi se steklo pravo na zaštićenu markicu koja onda diferencira proizvode koji su nastali odgovornim gazovanjem šumama.

Industrijsku preradu drveta kao šumsko-prerađivački kompleks sačinjavaju:šumarstvo,industrijska prerada drveta,hemijska prerada drveta (destilacija) i proizvodnja papira.